Medezeggenschap en toezicht:
een sterke combinatie

Een actieve dialoog tussen medezeggenschap en toezicht

Een raad van toezicht die alleen af gaat op informatie van de bestuurder zelf is niet meer van deze tijd. Juist een brede oriëntatie bij uiteenlopende betrokkenen in de organisatie, ook de ondernemingsraad, kunnen de onafhankelijke rol van de toezichthouder versterken. Maar hoe is dit zorgvuldig vorm te geven? In de ‘driehoek’ van overleg tussen dagelijks bestuur, raad van toezicht en ondernemingsraad moeten alle partijen namelijk goed weten wat ieders rol en verantwoordelijkheid is en deze zowel respecteren als benutten. Onderstaande artikelen geven bouwstenen voor een goede de praktijk.

De Volksbank N.V. heeft de Driehoek 3D Trofee gewonnen, de prijs voor de organisatie met robuust en inhoudelijk overleg tussen de centrale ondernemingsraad, de raad van commissarissen en het bestuur of de directie. Naast De Volksbank N.V. waren ook Unilever Nederland en Vitens N.V. genomineerd. De keuze was niet eenvoudig, echter bij De Volksbank N.V. is het overleg in de Driehoek het meest verankerd en scoort men het hoogst op: actief op strategisch niveau. Unilever Nederland en Vitens N.V. zijn meer dan terecht genomineerd, en scoren ook op andere criteria bijzonder hoog.  

Eind dit jaar neemt Trude Maas afscheid als voorzitter van de Alliantie Medezeggenschap en Governance. Deze alliantie versterkt sinds vijf jaar de ‘driehoekdialoog’ tussen ondernemingsraad, bestuurder en toezichthouders.

'Het debat over de noodzaak van dialoog tussen ondernemingsraad (OR), bestuur en commissarissen had vijf jaar geleden zeker een impuls nodig’, zegt Trude Maas. ‘Iedereen zat in z’n eigen bubbel en de drie partijen praatten maar heel weinig gezamenlijk. Met de Alliantie Medezeggenschap en Governance (AMG, zie kader) wilden we daarin een doorbraak forceren. Geen gesprek vanuit de eigen posities en instituties meer, maar samen om tafel, vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid en met respect voor ieders rol.’ Maas, met ervaring als commissaris en toezichthouder bij meerdere bedrijven en organisaties, was de afgelopen vijf jaar voorzitter van de AMG. Tijdens de lustrumviering in december draagt ze het stokje over aan haar opvolger.

Verslag congres 12 december 2018 'Maatschappelijke verantwoordelijkheid: Nieuwe regels, een nieuw gesprek?' Tijdens deze middag deelden de heren Kim Putters, directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau en Camiel Selker, medeoprichter en partner van Focus Orange en co-auteur van het boek “Bovenbazen”, hun kennis en observaties met ons. De deelnemers werden actief betrokken in het gesprek over de relatie tussen organisatie, maatschappij (sociaal contract) en topbeloning.

12 december 2018 – Tata Steel Nederland heeft de Driehoek 3D Trofee gewonnen, een prijs voor de organisatie met robuust en inhoudelijk overleg tussen de centrale ondernemingsraad, de raad van commissarissen of raad van toezicht en het bestuur of de directie. Naast Tata Steel Nederland was ook FrieslandCampina genomineerd. De keuze was niet eenvoudig, echter bij Tata Steel Nederland is het overlegproces meer verankerd in de gehele organisatie en heeft deze zich strategisch bewezen. Bij FrieslandCampina zijn hier de voorwaarden voor geschapen.

24 oktober 2018: De Alliantie Medezeggenschap & Governance (AMG) heeft twee organisaties genomineerd voor de Driehoek 3D Trofee 2018-2019; de prijs voor organisaties met robuust en inhoudelijk overleg tussen de (centrale) ondernemingsraad en de raad van commissarissen of raad van toezicht en het bestuur/de directie. De genomineerden zijn: FrieslandCampina en Tata Steel Nederland.

DE DRIEHOEK 3D TROFEE

Case   Stichting De Lichtenvoorde

Deze beschrijving  is gebaseerd op de interviews met de betrokkenen bij het overleg in de “driehoek” bij de Stichting Lichtenvoorde.

DE DRIEHOEK 3D TROFEE 2017

Case Danone

Deze beschrijving is gebaseerd op interviews met de betrokkenen bij het overleg in de driehoek bij Danone Nederland

DE DRIEHOEK 3D TROFEE 2017

Case KPN

Deze beschrijving is gebaseerd op interviews met de betrokkenen bij  het overleg in de ’driehoek” binnen het KPN concern.

De AMG (alliantie medezeggenschap en governance) geeft een prijs uit. De naam van deze prijs is de Driehoek 3D trofee. Aan de basis van de prijs liggen, in opdracht van AMG gemaakte, openbare casebeschrijvingen die een beeld geven van het overleg aan de Top van organisaties.

Binnen het kader van de onderlinge relatie tussen medezeggenschap, toezicht en bestuur draaide deze keer alles om het thema “Stakeholders in (on)balans, nu en in de toekomst”. Daarbij werd ook ingegaan op de rol van de actieve aandeelhouders. Tijdens deze middag hebben Mariëtte Hamer (voorzitter SER), Jaap Winter (voorzitter CvB van de Vrije Universiteit Amsterdam) en Garmt Louw (voorzitter Eumedion, belangenorganisatie van institutionele beleggers) hun observaties gegeven over de verhouding tussen de verschillende stakeholders, onder leiding van dagvoorzitter Trude Maas (voorzitter Alliantie Medezeggenschap en Governance). Daarnaast werd de Driehoek 3D-Trofee uitgereikt aan KPN, een prijs voor de organisatie waar medezeggenschap en de raad van commissarissen of raad van toezicht en de raad van bestuur het best met elkaar samenwerken. Er waren drie bedrijven genomineerd. Naast KPN waren dat zorginstelling De Lichtenvoorde en Danone Nederland. 

Prijs voor beste samenwerking in de driehoek medezeggenschap, toezicht en bestuur

12 december 2017 – KPN heeft de Driehoek 3D-Trofee gewonnen, een prijs voor de organisatie waar medezeggenschap en de raad van commissarissen of raad van toezicht en de raad van bestuur het best met elkaar samenwerken. Er waren drie bedrijven genomineerd. Naast KPN waren dat zorginstelling De Lichtenvoorde en Danone Nederland.

KPN, Danone Nederland en De Lichtenvoorde genomineerd voor de Driehoek 3D Trofee

5 oktober 2017 - De Alliantie Medezeggenschap & Governance (AMG) heeft drie organisaties genomineerd voor de Driehoek 3D Trofee 2017-2018, een prijs voor de beste samenwerking tussen de ondernemingsraad en de raad van commissarissen of raad van toezicht: leverancier van telecommunicatie en ICT KPN, voedingsconcern Danone Nederland en zorginstelling De Lichtenvoorde. De winnaar wordt bekend gemaakt tijdens een congres van AMG op dinsdag 12 december in het SER-gebouw.

Goed samenspel tussen de verschillende partijen in een organisatie kan een open en veilig werkklimaat bevorderen. Door Tineke de Rijk, november 2016.

Het strategisch ondernemingsoverleg tussen bestuur, commissarissen en or staat steeds meer in de belangstelling. De verwachtingen van het overleg in deze 'gouden driehoek' hoog.

Zeker bij voorgenomen besluiten die voor een organisatie en de medewerkers grote gevolgen hebben – onderwerpen die al gauw ook in het overleg tussen toezichthouder en OR ter sprake komen - wordt vanuit de bestuurder al gauw geheimhouding opgelegd aan ondernemingsraden.

Toezichthouder en OR kunnen elkaar op tal van punten aanvullen, in het voordeel van het functioneren van de onderneming. Dat vergt een doortastende OR, die slim inspeelt op de planning- en controlcyclus en het lef heeft om actief het gesprek met de toezichthouder aan te gaan.

Niet iedere bestuurder is happig op het ontstaan van uitwisseling tussen OR en toezichthouder. De argumentatie is vaak verpakt in mooie woorden en slimme redeneringen. Gelukkig wordt de druk steeds groter om toezichthouders meer zicht te geven op de dagelijkse gang van zaken.

Het evalueren van het functioneren van de bestuurder is één van de taken van een toezichthouder. Deze doet er goed aan zich van dit functioneren bij verschillende belanghebbenden op de hoogte te stellen, ook bij de OR.

‘De onderbenutting van het voordrachtsrecht heeft te maken met de kloof tussen de wereld van toezichthouders en die van werknemers en OR-leden. De brochure ‘Invloed op toezicht’ spoort OR-en aan om meer de taal van de RvC’s te spreken.

De OR is bij uitstek geschikt om als ‘toezichthouder’ of informatiebron voor toezichthouders tegengas te geven aan besturen. Scholen van OR-leden kan, maar levert niet het gewenste resultaat op betoogt adviseur Luuk Verburgh (*).

“Contact onderhouden met de medezeggenschapsraad: daar is de voordrachtscommissaris toch voor?’ In organisaties, waar een voordrachtscommissaris bestaat maar nog niet ingeburgerd is, kom je deze opmerking vaak tegen. Deze commissaris kan inderdaad een brugfunctie vervullen tussen raad van t